AVM’ler Henüz Altın Çağını Yaşamadı

None
Alışveriş merkezleri  sosyal yaşamın artık vazgeçilmezi. Şehirde yaşayanlar, ihtiyaçlarının büyük kısmını AVM’lerden karşılıyor.  AVM harcamalarının  yarısı  giyim- ayakkabı kategorisinde gerçekleşiyor. Diğer yarısını ise yeme içme ve oyun eğlence alanlarına yapılan harcamalar oluşturuyor.

Sadece büyük şehirlerde değil yurdun bir çok ili hatta ilçesinde yeni AVM’ler açılıyor. Yenileri de açılmak için gün sayıyor. Peki AVM’ler doyum noktasına ulaştı mı? Bu sorunun cevabı sektörü yakından takip edenlere göre hayır. Araştırmacılara göre AVM’ler arttıkça pasta bölünmüyor, büyüyor. Hala AVM’ye ihtiyaç duyan bir ülkeyiz. Alışveriş merkezleri henüz altın çağını yaşamış değil.

AVM’ler için artık dördüncü nesile giriliyor. Karma projeler ön plana çıkarken cadde konseptli, bünyesinde açık hava alanları bulunduran AVM’ler tercih ediliyor.

Alışveriş merkezlerinin nerede kurulacağı, nasıl bir proje tasarlanacağı, ne gibi bir konsepti olacağı konularını sektörün iki önemli aktörüyle konuştuk. Akademetre  Genel Müdür Alev Bayrak ve İŞ GYO Kurumsal İletişim, Satış, Kiralama ve Pazarlama Grup Başkanı Gülfem Sena Tandoğan ile alışveriş merkezlerini masaya yatırdık. Şimdi sözü onlara bırakıyoruz.

Sizi ve Akademetre’yi  Kısaca Tanıyabilir miyiz?  

Ben Alev Bayrak. Akademetre Genel Müdürü’yüm. İstanbul Üniversitesi’nde sosyoloji eğitimi aldım ve yaklaşık 15 senedir araştırma sektöründeyim. İş hayatımın son 5 senesini Akadametre’de yöneticilik yaparak geçirdim. Bazı üniversitelerde sektörel bilgimi paylaşmak ve araştırmayı daha geniş kitlelere anlatmak misyonuyla dersler veriyorum.

Akademetre, 2000 yılında kurulan yerli sermayeyle kurulu en büyük araştırma şirketlerinden birisi. Otomotivden finansa, hızlı tüketim ürünlerinden gayrimenkule kadar birçok sektörde önemli markalara hizmet veriyor. Yerel kodlarla oluşturulmuş modellerle veriye dayalı stratejiler üreten ve müşterileriyle uzun soluklu ilişkiler kuran bir yapı olarak varlığını sürdürüyor. Akademetre’nin en önemli farkı, yalnızca veriyi sunmayarak ortaya çıkan verinin ne işe yarayacağını dair yaklaşım geliştirmesidir. Bunların dışında Akademetre, çok önemli bir ürünüyle öne çıkıyor. Türkiye’de tek dünyada sayılı Pricing Panel ile satış noktalarından ayda 2,5 milyon fiyatın analizi yapılıyor. Perakende satış noktaları ve üreticilerin birlikte yararlandığı panelde yerel, ulusal ve geleneksel kanal ile web fiyatlarını analiz eden panelin  müşterileri, pazarlamanın 4 P’sinden biri olan price yönetimini gerçekleştiriyor, satış noktalarına marj kazandırıyor ve rekabette avantaj sağlıyor.   

 AVM/ Perakende Sektörü ile İlgili olarak Yürüttüğünüz Faaliyetler Nelerdir?

Başta da örneklendirdiğim gibi Akademetre, ağırlıklı olarak perakende sektörüne hizmet veriyor. Fiyat analizleri yapıyoruz, perakende sektörünün lokomotifi olan AVM’ler uzmanlık alanımız.  Bu önemli çünkü bu alana yoğunlaşmış ve uzmanlık kazanmış başka bir araştırma şirketi bulmak pek mümkün değil. AVM’ler için yerli model ve kodlarla veri sağlayan bir kuruluşuz. AVM ve perakende sektörüne özel olarak çalışmalarımızı anlatmaya,  AVM Endeksi’nden başlayabiliriz. AVM Endeksi’ni biz 2009 yılından beri Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği (AYD) ile ortaklaşa oluşturduk ve en önemli amacımız sektörü ölçülebilir, hesap verilebilir kılmaktı. Çünkü, yönetebilmek için ölçmek gerekiyor. 2009 yılından beri, bölgesel dağılımı yeterli olan, şu anda sayısı 60’a yaklaşan AVM, Akademetre’nin oluşturduğu online bir platforma, her ay toplam ciro, kategori bazlı ciro ve kapı giriş sayılarını giriyor. Ciro ve ziyaret bazlı sektörel büyüme aylık bazda takip edilebiliyor. Her AVM kendisine özel rapor alabiliyor. Türkiye veya bölge ile karşılaştırabiliyor fakat kimse kimsenin verisini göremiyor. Türkiye’de böyle düzenli işleyen ve veri sağlayan bir çalışma bulabilmeniz neredeyse imkansız.

Yine AYD’nin desteği ile AVM Algı Araştırması’nı “AVM Müşterisi Büyüteç Altında” adıyla  gerçekleştiriyoruz. AVM müşterilerini değerlendiriyor ve anlamaya çalışıyoruz.

AVM Potansiyeli Raporu ile AVM’ye ihtiyaç var mı, nerelerde ihtiyaç var, doygunluğa ulaşan bölgeler neresi, günümüze ve yakın geleceğe ışık tutan kaynak bir çalışma yapıyoruz. 

Endekslere Bakıldığında Türkiye’de AVM Sektörü Hakkında Bilgi Verebilir Misiniz?

Son 6 yıllık bir endeks değerlendirmesi yaptık. AVM her yıl artan ciroları, 2016 yılında ilk defa enflasyonun altında bir büyüme kaydedildi. Dolayısıyla bundan reel bir büyüme olarak bahsedemedik. İlk defe ziyaret sayılarında bir düşüş oldu. Biz AVM endeksini yedi senedir ölçüyoruz ve yedi senedir,  ilk defa böyle bir durumla karşılaştık. Tabii 2016 zor bir yıldı, tüm sektörler için.

AVM Sektörünün Altın Çağı Diyebileceğimiz Bir Dönem Var Mıdır/Yaşandı Mı?

Böyle bir dönem var mıydı? Parametrelerin ne olduğuna bağlı, eğer sayıca bakarsanız 1995 ile 2006 arasındaki 11 yılda yaklaşık 100 AVM’ye kavuşurken sonraki 3 yılda yine yaklaşık 100 AVM’nin açıldığını görüyoruz. En yüksek sıçrama bu dönemde yaşanmış. Biz konuya veriyle bakıyoruz. Eğer veriler ve metrekare üzerinden konuşursak, 2011 yılına kadar sayıca altın çağıydı diyebiliriz. Ama AVM’ler için sayı altın çağ değildir. Önemli olan verimliliktir. AVM’ler için metrekare başına düşen ciro verimliliği yansıtır. AVM’ler sayıca arttıkça pasta bölünmez, pasta büyür. Çünkü biz ülke olarak henüz Avrupa’da 1000 kişi başına düşen kiralanabilir alanı yakalamış değiliz, hala AVM’ye ihtiyaç var. AVM sayısı arttıkça, açılan her metrekare ile sektöre yeni 16 ziyaret katıyor. Bu yüzden gidilecek bu kadar yol varken, AVM’ler için bir altın çağ demek henüz çok güç. Eğer bir altın çağ varsa AVM’ler için o gün bugün değil.

 

Türkiye’de Kronolojik Olarak AVM’lerin Durumu

 

Bir AVM Projesinin Geliştirilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

Bir AVM projesi gerçekleşeceği zaman, arsa belirlendiği anda yapılacak öncelikli şey araştırmadır. Araştırma çok önemli bir konu, neden? Çünkü, onca yatırım yapıyorsunuz ve araştırma olmadan yola çıkmak,  karanlıkta önünü görmeden yürümek gibi. Bir lokasyon belirlendiği zaman, potansiyel müşteri araştırmasıyla kime hitap edileceği, kitlenin davranışlarının ne olduğu, bölgenin ihtiyaçları analiz edilmelidir. Potansiyel müşterinin isteklerinin belirlenmesi ve sonrasında AVM’nin rekabetteki durumun incelenmesi çok önemli. Tahmini olarak kapı giriş sayıları, aylık ciroları raporlanmalı. Böylece yatırımın geri dönüş süresi hesaplanabilir. Araştırma size bir sürpriz yaşatmaz, şapkadan tavşan çıkmaz.

 

Bir AVM Projesinin Yer Seçimi Hususunda Dikkat Edilmesi Gereken Konular Nelerdir?

Bununla ilgili pek çok sektörel kriter vardır muhakkak ama ben bunların hiçbirisini söyleme konusunda kendimi ve kurumumu yetkin görmüyorum. Ama bildiğim şöyle bir şey var ki, AVM’ler gittikleri bölgeye bir yaşam taşıyorlar, çekim merkezi oluyorlar ve bölgeyi kalkındırıyor. Dolayısıyla yer seçimi konusunda bugünü değil, bölgenin gelişim potansiyelini bir harita üzerinde görmek gerekir. AVM’nin varlığının da tek başına çekim yaratacağı unutulmamalıdır.

Kiralama ve Pazarlama Faaliyetlerinden Ziyade Yatırımın Hangi Aşamasında Araştırmanın Başlaması Mantıklıdır?

Araştırma, proje başlamasıyla birlikte fayda sağlamaya başlar. Yatırımın planlamasında hedef kitlenizin belirlenmesi, kiralama faaliyetlerine başlamadan önce mağazalarınızın seçiminde yarar sağlar. Araştırma yatırımın en başından,  kiralama, pazarlama kısımlarında devam etmeli ve sürdürülebilirliği sağlanmalıdır.

Sektör Cirolarına Bakıldığında Toplumun Tüketim Alışkanlıkları İle İlgili Bir Fikir Elde Etmek Mümkün Müdür?

Mümkün. AVM harcamaların yarısı, giyim- ayakkabı kategorisinde gerçekleşiyor. Bunu tersten de okuyabilirsiniz, demek ki insanlar giyim alışverişlerinin önemli bir kısmını AVM’lerden gerçekleştiriyorlar. Ancak bununla birlikte AVM’ler için çok değerli bir kategori var, yeme-içme.  AVM cirolarında verimliliğin en yüksek olduğu kategori yeme-içmeden gelmekte. Bu da dışarıda yeme- içme alışkanlığımız olduğunu söylüyor. 

Ciro ve Ziyaretçi Sayılarındaki Değişimlerin Temel Nedenleri Nelerdir?

AVM’ler iyi işler yapmaya devam ettikçe, kendilerini yaşatmaya devam eder. AVM’ler bulundukları yeri bir yaşam merkezi haline getirebilmeli, hedef kitlesini iyi okuyabilmeli, ihtiyacını anlayabilmeli eğer bunları yapar ve kendisini farklılaştırabilirseniz ciro ve ziyaretçi sayılarınızı arttırırsınız.

Ciro ve Ziyaretçi Sayılarında Mevsimler Değişkenlikler Var Mıdır?

Mevsimlerden ziyade, özel günlerin etkisini görürüz ciroların yükselişinde. Bayramlar, yılbaşı, özel günler ve hafta sonları ciroyu ve ziyaretçi sayısını arttırır. Eğer mevsimsel etkisi olan bir bölgeyseniz örneğin güneyde kıyı şeridindeyseniz o zaman ciroyu ve ziyaretçinizi mevsimler etkiler.

Türk Toplumunun Tüketim Alışkanlıkları Düşünüldüğünde İleriye Dönük Olarak Nasıl Bir AVM/Perakende Sektörü İle Karşılaşabiliriz?

AVM’lerde artık dördüncü nesile geçiliyor. Artık Toplumdan izole kapalı bir kutu olmanın dışından çıkıp, toplumun içinde hayata dokunan bir alışveriş alanı sunar hale geldi. Şimdi dördüncü nesille doğayla iç içe, online alışverişle barışık, dışarda zamanda geçirme anlayışlarının daha fazla önemli olduğu bir gelecek düşünüyoruz. Mesela AVM’e içerisinde oyun oynayabileceğiniz, koşabileceğiniz, bugün yaşam alanı dediğimiz bu yerler aslında yaşamınızdan küçük bir kesit durumunda ileride bu bir kesit olmaktan çıkacak ve kendini açarak, yaşamın içine giren bir alışveriş merkezi kavramı oluşacak.

 

 

Gülfem Sena Tandoğan/İŞ GYO Kurumsal İletişim, Satış, Kiralama ve Pazarlama Grup Başkanı 

 

Sizi Kısaca Tanıyabilir Miyiz?

2001 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü’nden mezun olduktan sonra, Boğaziçi Üniversitesi’nden Executive MBA derecesi tamamladım. Kariyer hayatıma 2001 yılında bir ilaç firmasında ürün müdür yardımcısı olarak başladım. 2003 yılında İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’de Pazarlama Müdürlüğü’nde göreve başladıktan sonra 2005-2007 yılları arasında Risk Yönetimi ve Yatırımcılarla İlişkiler Müdürlüğü’nde uzman olarak çalıştım. 2007 yılından beri İş GYO’da Kurumsal İletişim, Satış, Kiralama ve Pazarlama Grup Başkanı olarak görevime devam etmekteyim.

 

AVM/Perakende Sektöründe Yürüttüğünüz Faaliyetler Nelerdir ?

İŞ GYO olarak; ofislere, perakende sektörüne ve gayrimenkul projelerine yatırım yapmak suretiyle portföyümüzü çeşitlendiriyoruz. Stratejimizi hem süreklilik arz eden gelir elde etmek, hem de kârlılığı artıracak ve hissedarlarımıza azami fayda sağlayacak alanlarda oluşan yatırım fırsatlarını değerlendirmek olarak belirledik. Ağırlıklı olarak ticari gayrimenkullerden oluşan portföyümüz lokasyon, gayrimenkul tipi ve sektör bazında çeşitlendirilmiştir. Şirketimizin portföy yatırımlarının değer bazında yaklaşık % 46’sı ofis, %17’si alışveriş merkezi, %4’ü arsa, %30’u proje ve %3’ü para ve sermaye piyasası araçları şeklindedir. İş GYO olarak gayrimenkul sektörünün birçok alanında olduğu gibi perakende alanındaki yatırımlarımızı da devam ettirmekteyiz. Mevcut ve gelecek projelerimizde perakende fonksiyonunu tek başına geliştirmek yerine genellikle karma fonksiyonlu projeleri tercih ediyoruz. Karma konseptte geliştirilen projelerde konut, ofis/home-ofis ve alışveriş merkezi fonksiyonları bir arada bulunmaktadır. Şirket olarak perakende fonksiyonunu genellikle karma projeler içerisinde değerlendirmemiz nedeniyle alışveriş merkezlerimizin projenin genel konsepti ile uyumu da dikkate aldığımız diğer bir konudur.

Bir AVM Projesinin Geliştirilmesinde Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir?

Doğru zamanlama ve lokasyonda, doğru planlama ile geliştirilen projelerle başarılı yatırımlar yapılması mümkün olabilmektedir. Bu doğrultuda yatırımcılar AVM konseptlerinde yeni arayışlar içine girmişlerdir. Bünyesinde açık alan bulunduran, cadde havası yaratan projeler de tercih edilmektedir. Yine tarafımızca yatırımı yapılmış Kanyon bu konuda öncü olma niteliği taşımaktadır. Açık alan ve cadde havasını insanlarla buluşturan ilk proje olarak, Türkiye’deki en iyi alışveriş merkezlerinden biridir. İzmir’de açılacak olan Ege Perla projemizde bu konseptte şekillenmekte ve İzmirlilere yepyeni bir eğlence ve alışveriş deneyimi sunmayı hedeflemektedir.

Bir AVM Projesinin Yer Seçimi Hususunda Dikkat Edilmesi Gereken Konular

Gelişime açık bölgelerde yatırımcılara maksimum düzeyde getiri sağlayabilecek projelere, lokasyonlara dikkat edilmelidir. Yatırım kararlarını etkileyen öncelikli unsur bölgenin prim ve gelişim potansiyeli olmalıdır. Biz de İŞ GYO olarak projelerimizin özelliklerini bölgelere göre şekillendirerek maksimum düzeyde dönüş olmasını sağlıyoruz. AVM projelerimizin geliştirilmesinde pazar analizlerine ve konsept araştırmalarına büyük önem veriyor, kiracı karmasını ve AVM’nin konseptini bulunduğu bölgeye ve araştırmalardan çıkan ihtiyaçlara dayanarak belirliyoruz. AVM lokasyonlarını değerlendirdiğimizde çekim alanındaki nüfusa; segment analizine vs. özel önem veriyoruz.

Kiralama Ve Pazarlama Faaliyetlerinin Yatırımın Hangi Aşamasında Başlaması Mantıklıdır?

Kiralama ve pazarlama faaliyetlerinin projenin ilk safhasında başlaması gerekmekte olup söz konusu her iki faaliyet ( kiralama & pazarlama) birbiri ile paralel yürütülmelidir. Zira projenin hayata geçme aşamasından önce ilgili birimlerden brief alınarak projeye yön veriliyor olması da bunun aslında projenin en başında alınması gereken bir aksiyon olduğunu ortaya net bir şekilde koymaktadır.  Kiralama bir yatırımın ana doğasını belirleyen ve mimarisine şekil veren bir faaliyettir. En başından projenin vaat ettiklerini ortaya koymak, paydaları belirlemek gerekmektedir. Pazarlama faaliyetleri projenin markalandırması ile başlayıp, açılış tarihi belirlendikten sonra lansman ve lansman sonrası iletişim faaliyetleri olarak şekillenmektedir.

Markaların AVM Seçimi Hususunda Dikkat Ettiği Hususlar Nelerdir?

Markalar gün geçtikçe sertleşen piyasalara yanıt olarak AVM seçimi konusunda oldukça hassas davranmaktadırlar. AVM’nin hedef kitlesinin yanı sıra yenilikçi tasarımı, mimari anlayışı ve konumlandırma stratejisi önemsenmektedir. Bunun yanı sıra markalar; sosyal ve kültürel düzeyi yüksek, belli bir yaşam stiline sahip, gösterişe kaçmadan kaliteli yaşamayı seven, eğlenmeyi, yaşamdan keyif almayı bilen insanların tercih edeceği alışveriş merkezi noktalarını tercih etmektedirler. Markalar, AVM seçimi unsurunda mağaza karması oluşturulurken tüm aile bireylerinin ihtiyaçları ve beklentilerine  hitap edecek bir denge ve çeşitlilik gözetilmesini arzu etmektedirler. Yürüttüğümüz projelerde de bu nitelikleri özellikle değerlendiriyor ve projelerimize bu doğrultuda şekil veriyoruz. İzmir’de açılacak olan projemiz, teknolojiye yatkın, çağdaş şehirli yaşamı seven, profesyonel iş yaşamının dışında da kendine özgü uğraşları olan, dünyayı tanımak isteyen ve yaratıcılığa önem veren ziyaretçilerin ilgi odağı olacağı görüşündeyiz. Bu doğrultuda Ege Perla’da karmamızın içinde yer alacak markalar başarılı olacaklardır.

 

AVM Projesinde Yer Seçimi/Konsept Gibi Fiziksel Özellikler Mi Yoksa İşletme/Yönetim Başarısı Mı Daha Önemlidir?

 AVM projelerinde lokasyon ve bulunduğu lokasyona göre doğru konseptin belirlenmesi doğru kiracı karmasını beraberinde getirir. Bu kriterler göz önünde bulundurularak hayata geçirilen AVM’nin yönetimi de büyük önem arz eder. Zira doğru yönetilemeyen AVM’lerde  gerek kiracılarla gerek müşterilerle sorun yaşanması olasıdır. Örnek olarak iştirakımız Kanyon Yönetim A.Ş’nin Kanyon’u yönetme başarısı olmasa Kanyon yaşam merkezi olarak şu anki pozisyonuna gelemeyebilirdi. Ege Perla projemizde de Kanyon’a başarılı bir yönetim ile imzasını atan Kanyon Yönetim A.Ş yapacaktır. AVM projelerinde yönetim ve fiziksel özellikler güçlü bir birliktelik yaratmalıdır ki o AVM başarılı olabilsin, bu ikili birbirinden bağımsız olarak düşünülemez. Türkiye genelinde birçok başarılı mimariye ve fiziksel özelliklere sahip AVM, işletmeleri yüzünden başarılı olamazken, aynı şekilde birçok sağlam yönetim kadrosuna sahip AVM, lokasyon ve fiziksel özelliklerinden dolayı başarılı olamamaktadır. AVM projesinde yer seçimi, konsept gibi fiziksel özellikler AVM’de oluşacak marka karması dolayısı ile de hedef kitleye etki edeceğinden ve AVM’nin sürekliliğini de sağlayacağından daha önemlidir. Oluşturulan bu doğru marka karması ve konseptin devamlılığını sağlamak ise seçilecek doğru bir işletme firması ile AVM’yi nihai başarıya taşıyacaktır.

 

Özellikle Son 6 Aylık Süreçte Dolar Kurunda Yaşanan Dalgalanmalar AVM Sektörünü Nasıl Etkiledi?

Türkiye’nin 2016 yılı içinde bulunduğu olağanüstü şartlar AVM ziyaretçi sayısını ve cirolarını negatif etkilemiştir. Pek çok mağaza iflas ertelemeye başvurup, mağazalarını kapatmış ya da küçülmeye gitmiştir. Maliyet sıkma politikasıyla karşılaşan çok şubeli mağazalar döviz kuruyla kiralama yapan alışveriş merkezlerinde yerlerinden ayrılmaya başlamıştır. Bu sebepten dolar kurunda yaşanan dalgalanmalar kiracılar nezdinde kur sabitleme ya da kira bedelinde TL’ye dönülmesi taleplerini doğurmuştur. Yeni yapılan kiralamalarda ise dolar yerine direkt TL üzerinden kiralama görüşmeleri yapılmaktadır.

2016 yılı boyunca yaşadığımız hem siyasi hem de ekonomik çalkantılar, gerek perakendecilerimizi gerekse AVM müşterilerini 2017 yılında daha temkinli bir başlangıç yapmaya sevk etmiştir. AYD’nin yayınladığı rapora göre; Ocak ayı ciro endeksine ve ziyaret sayısına yansıdığını gördüğümüz değişimin, yılın ilk ayından sonra sağlanan ekonomik istikrar ve döviz kurlarındaki dalgalanmanın durulması ile yeniden yükselen bir grafiğe sabitlenmesini bekliyoruz.

 

Son Dönemde Çok Sayıda Açık Hava Konseptinde AVM Projesi Geliştirildi. Bu Konsept Değişikliğinin Sebepleri Nelerdir

Günümüzde alışveriş merkezi ziyaretçileri kapalı ve izole alanlar yerine çevre ile bütünleşik, ferah ve dış dünya ile entegre alanlarda bulunmayı tercih etmektedirler. Bu doğrultuda biz de İş GYO olarak 2006 yılında Türkiye'nin ilk açık hava konseptli alışveriş merkezi olan Kanyon Alışveriş Merkezi projesini hayata geçirdik. Kanyon'da; konutlarıyla, çarşısıyla, ofisleriyle bir bütün olarak tasarlanmış, sosyal ve kültürel etkinliklerle her an yaşayan, toplumla ve çevresiyle bütünleşen, eğlenceli bir dünya yaratıldı. Kanyon’un en güçlü yönlerinden biri sokakta alışveriş yapma keyfini, konforlu ve yeşillikler içinde, modern ve seçkin bir ortama taşıyor olmasıdır.

Kanyon Alışveriş Merkezi’nin ardından İŞ GYO olarak son geliştirdiğimiz projemizle de İzmir için bir simge yaratmayı amaçlıyoruz. İzmir projemizin mimari tasarımı Ağa Khan ödüllü Mimar Emre Arolat’ın imzasını taşıyor. İzmir’in geleneksel yaşam tarzını ve modern mimariyi birleştirecek özgün bir konsept sunan projemizin tüm yönleriyle İzmir gibi ferah ve İzmirli gibi şık olacağına inanıyoruz. Yarı açık mimari tasarımı, marka karması ve ticari alanlarıyla gerçek bir kent parkı olacağını ve 7’den 77’ye herkesin uğrak yeri haline geleceğini düşünüyoruz.

 

Türk Toplumunun Tüketim Alışkanlıkları Düşünüldüğünde İleriye Dönük Olarak Nasıl Bir AVM/Perakende Sektörü İle Karşılaşabiliriz?

Dolarda ve global piyasalarda yaşanan dalgalanmalar Türk ekonomisini de etkilemiştir. Tüketicilerin eski, hızlı ve fazla tüketim alışkanlıkları yerini daha bilinçli ve az tüketime bırakmıştır. Bununla beraber gelişen teknoloji sayesinde insanlar her şeyden hızlıca haberdar olabilmekte ve daha bilinçli bir tüketici grubu oluşmaktadır. Müşteriler aldıkları ürünleri daha detaylı araştırmakta, birçok alternatifi karşılaştırmaktadır. Bunun perakendeye yansıması farklı şekillerde olmuştur. Öncelikle markalar arası rekabet artmış, markalar daha çok promosyon ve kampanya yapmaya yönelmiştir. Bazı sektörlerde markalar küçülmeye gidip çok geniş kitlelerden ziyade daha özgün kitlelere hitap etmeye çalışmaya başlamıştır. Ayrıca büyük mağazalardan butik mağazalara geçişler olmaya başlamış ve pop-up mağazacılık daha yaygınlaşmıştır. AVM’lerde bu trend daha küçük metrekareli alan kiralaması olarak karşımıza çıkabilirken, hiç şüphesiz bundan sonra AVM’lerde daha fazla pop-up ve butik mağazalar göreceğiz.  Artan kiralar ve azalan alım gücüne ek olarak insanların markalardan beklentileri arttıkça markalar bu doğrultuda şekillenmeye çalışmakta, müşterilerine en iyi alışveriş deneyimini yaşatmayı hedeflemektedir. Mesela birçok tekstil markası zaman zaman mağaza içlerinde çeşitli etkinlikler düzenlemekte, insanları mağazalara çekmenin farklı yollarını aramaktadırlar. 

Değer Alışveriş Merkezi Akademetre İş GYO Gülfem Sena Tandoğan Alev Bayrak Araştırma
Tümünü gör
Pzt Sa Çar Per Cu Cmt Pzr
30310102030405
060708 09101112
1314 15 16171819
20212223 24 25 26
27282930010203
0405 06 07080910